مراحل اخذ انشعاب برق برای پروژه‌های ساختمانی و صنعتی

برای بیشتر سازنده‌ها و مدیران پروژه، انشعاب برق کاری است که همیشه برای آخر کار می‌ماند. ساختمان تمام شده، خریدار منتظر است، اما برق هنوز نیامده. ما این صحنه را زیاد دیده‌ایم و تقریبا همیشه ریشه‌اش یک چیز است: کارهای انشعاب دیر شروع شده. در این مقاله مسیر اخذ انشعاب برق برای پروژه‌های ساختمانی و صنعتی را از اول تا آخر توضیح داده‌ایم. مبنای اعداد و ضوابطی که می‌آوریم، آیین‌نامه تکمیلی تعرفه‌های برق است؛ همان متنی که رابطه شرکت‌های توزیع برق با متقاضیان انشعاب را تعیین می‌کند. پی دژ ماوی به‌عنوان پیمانکار برق دارای رتبه نیرو، این مراحل را برای پروژه‌های ساختمانی و صنعتی بارها طی کرده است.

قبل از هر چیز: قدرت مورد نیاز را دقیق بدانید

همه مراحل بعدی به یک عدد بستگی دارد: قدرت درخواستی به کیلووات. این عدد نوع انشعاب، سطح ولتاژ تحویل، نیاز به پست و حتی اینکه باید زمین واگذار کنید یا نه را مشخص می‌کند. اگر با مفهوم قدرت قراردادی آشنا نیستید، اول مقاله دیماند برق چیست را بخوانید.

در مجتمع‌هایی که چندین مشترک خانگی و تجاری دارند، قدرت کل از جمع ساده همه واحدها به دست نمی‌آید؛ چون همه واحدها همزمان با حداکثر مصرف کار نمی‌کنند. آیین‌نامه برای این مجتمع‌ها ضریب همزمانی متوسط ۵۰ درصد را در نظر می‌گیرد و به هیئت مدیره هر شرکت توزیع اجازه می‌دهد بر اساس بررسی فنی آن را در بازه ۴۰ تا ۶۰ درصد تغییر دهد.

قدرت درخواستی، نوع انشعاب را تعیین می‌کند

جدول زیر خلاصه ضوابط آیین‌نامه است. در همه موارد، شرکت توزیع می‌تواند در شرایط خاص استثنا قائل شود.

یک نکته مهم در همین جدول پنهان است: حداکثر قدرتی که روی فشار ضعیف به یک متقاضی تحویل داده می‌شود ۲۵۰ کیلووات است. بالاتر از این عدد، پروژه عملا وارد دنیای فشار متوسط و پست اختصاصی می‌شود. برای آشنایی با گزینه‌های این مرحله، مقاله انواع پست برق توزیع را ببینید.

مدارک لازم برای درخواست انشعاب

فهرست دقیق مدارک را هنگام ثبت درخواست، سامانه و شرکت توزیع منطقه اعلام می‌کند. به‌طور معمول مدارک هویتی متقاضی، مدارک مالکیت یا حق استفاده از ملک و مجوزهای ساخت خواسته می‌شود. برای واحدهای تولیدی که می‌خواهند از تعرفه برق صنعت و معدن استفاده کنند، آیین‌نامه ارائه یکی از این مدارک را از وزارتخانه مربوط الزامی کرده است:

• موافقت اصولی
• پروانه یا جواز تاسیس
• پروانه بهره‌برداری
• کارت شناسایی یا گواهی فعالیت صنعتی

اعتبار این مدارک مهم است؛ اگر منقضی شوند و تمدید نشوند، مشترک مشمول تعرفه تجاری می‌شود.

مراحل اخذ انشعاب برق به ترتیب

1. ثبت درخواست: درخواست انشعاب از طریق سامانه «برق من» ثبت می‌شود و با کد ملی و کد رهگیری قابل پیگیری است. قدرت درخواستی و نوع کاربری در همین مرحله اعلام می‌شود.
2. بازدید و بررسی فنی: شرکت توزیع محل را بازدید می‌کند و مشخص می‌کند شبکه موجود جوابگوی قدرت درخواستی هست یا باید شبکه و پست جدید ساخت.
3. اعلام هزینه و انعقاد قرارداد: هزینه‌های برقراری انشعاب اعلام می‌شود و قرارداد منعقد می‌گردد. طبق آیین‌نامه، مدت و هزینه‌ها باید در قرارداد کاملا مشخص باشد و تا وقتی قرارداد معتبر است، با تغییر مقررات عوض نمی‌شود. تعهدات فنی متقاضی هم باید در همین قرارداد بیاید.
4. احداث تاسیسات نیرورسانی: اگر برای تامین برق به خط، پست یا تقویت شبکه نیاز باشد، این کار در این مرحله انجام می‌شود. جزئیات آن را در بخش بعد توضیح داده‌ایم.
5. واگذاری زمین یا ساختمان پست: در پروژه‌هایی که مشمول واگذاری زمین هستند، زمین یا حق استفاده از اتاق پست طبق قرارداد به شرکت توزیع واگذار می‌شود.
6. نصب لوازم اندازه‌گیری و وصل برق: کنتور و خط سرویس توسط شرکت نصب می‌شوند و هزینه آن با متقاضی است. پس از بازرسی نهایی، برق انشعاب وصل می‌شود.

احداث خط و پست با کیست؟

این همان بخشی است که بیشترین زمان را می‌گیرد و کمتر کسی از قبل درباره‌اش می‌داند. طبق آیین‌نامه، احداث خطوط نیرورسانی از شبکه موجود تا نقطه تحویل، برای متقاضیانی که برقشان از فشار متوسط تامین می‌شود، با رعایت استانداردها و زیر نظارت شرکت توزیع، بر عهده خود متقاضی است. متقاضی دو راه دارد:

• انجام کار را با پرداخت هزینه به خود شرکت توزیع بسپارد؛
• یا با استفاده از مشاوران و پیمانکاران مورد تایید شرکت، خودش تاسیسات را احداث کند.

در هر دو حالت، طراحی شبکه عمومی و نصب فیدر پست با شرکت توزیع است و شبکه‌های اختصاصی بعد از نقطه تحویل با متقاضی. راه دوم معمولا کنترل بیشتری روی زمان‌بندی به کارفرما می‌دهد؛ چون اجرای پست، کابل‌کشی فشار متوسط و نصب ترانس همزمان با بقیه کارهای پروژه پیش می‌رود.

بعد از وصل برق، پست مال کیست؟

آیین‌نامه دو حالت را پیش‌بینی کرده است و بهتر است قبل از امضای قرارداد تکلیف آن را روشن کنید:

• مالکیت و بهره‌برداری با مشترک: نگهداری پست و خطوط تغذیه‌کننده آن با مشترک است و نقطه تحویل در ابتدای خط قرار می‌گیرد. مشترک می‌تواند نگهداری را با قرارداد به شرکت بسپارد.
• مالکیت و بهره‌برداری با شرکت: نقطه تحویل سمت ثانویه ترانسفورماتور است و شرکت می‌تواند از پست برای مشترکان دیگر هم استفاده کند، به شرطی که کیفیت برق مشترک حفظ شود.

اگر به همراه انشعاب به قرارداد نگهداری هم فکر می‌کنید، صفحه تعمیر و نگهداری شبکه ۲۰ کیلوولت و فشار ضعیف را ببینید.

چهار اشتباهی که وصل برق را عقب می‌اندازد

• دیر شروع کردن: درخواست انشعاب باید همزمان با اجرای اسکلت پیگیری شود، نه وقت نازک‌کاری.
• برآورد اشتباه قدرت: قدرت کمتر از نیاز به تجاوز از قدرت قراردادی می‌رسد و قدرت بیشتر از نیاز، هزینه انشعاب را بی‌دلیل بالا می‌برد.
• ندیدن اتاق پست در نقشه: اگر پروژه به پست نیاز دارد، ابعاد و موقعیت آن باید از ابتدا با ضوابط شرکت توزیع هماهنگ باشد.
• از دست دادن مهلت‌های قرارداد: اگر تعهدات مالی در موعد انجام نشود، قرارداد ممکن است پس از اخطار فسخ شود یا برق با قدرت کمتری تامین شود.

سوالات متداول

اگر بعد از امضای قرارداد انصراف دهم چه می‌شود؟

اگر متقاضی قبل از تامین برق درخواست فسخ قرارداد بدهد، شرکت پس از کسر هزینه لوازم و خدماتی که انجام داده (مثل هزینه بازدید محل)، باقی مبلغ پرداختی را برمی‌گرداند.

آیا می‌توانم کار اجرایی انشعاب را به پیمانکار خصوصی بسپارم؟

بله، به شرطی که پیمانکار مورد تایید شرکت توزیع باشد و کار با نظارت شرکت و طبق استانداردهای آن انجام شود.

این ضوابط در همه شهرها یکی است؟

چارچوب کلی در آیین‌نامه آمده است، اما تشخیص بسیاری از موارد، مثل ضرورت فنی واگذاری زمین یا استثناها، با شرکت توزیع همان منطقه است. هزینه‌ها هم بین مناطق متفاوت است و با مصوبه‌های جدید تغییر می‌کند.

این مقاله بر اساس متن آیین‌نامه تکمیلی تعرفه‌های برق (با اعمال الحاقیه شماره ۴) تهیه شده است. ممکن است بعضی ضوابط با اصلاحیه‌های بعدی تغییر کرده باشد؛ پیش از تصمیم نهایی از شرکت توزیع برق منطقه استعلام بگیرید.

برای برآورد قدرت پروژه، پیگیری انشعاب و اجرای تاسیسات نیرورسانی، صفحه اخذ انشعاب و تامین برق پروژه را ببینید یا از طریق صفحه تماس با ما با کارشناسان پی دژ ماوی صحبت کنید.