قدرت قراردادی برق چیست؟ محاسبه و مراحل افزایش قدرت قراردادی

روی قبض برق یک عدد ثابت به اسم «قدرت قراردادی» چاپ می‌شود که خیلی‌ها تا روزی که بخواهند کولر گازی جدید، آسانسور یا دستگاه صنعتی نصب کنند به آن توجه نمی‌کنند. این عدد سقف توانی است که شرکت توزیع برق برای اشتراک شما تعهد کرده است. اگر مصرف هم‌زمان شما از آن بیشتر شود، فیوز یا کلید اصلی قطع می‌کند و در مشترکین بزرگ‌تر جریمه هم دارد. در این مقاله توضیح می‌دهیم قدرت قراردادی برق چیست، چطور حساب می‌شود و برای افزایش قدرت قراردادی برق چه مراحلی را باید طی کنید.

قدرت قراردادی برق چیست؟

قدرت قراردادی حداکثر توانی است که مشترک مجاز است به‌طور هم‌زمان از شبکه بگیرد و واحد آن کیلووات (kW) است. این عدد هنگام اخذ انشعاب در قرارداد ثبت می‌شود و هزینه انشعاب هم بر اساس همین عدد محاسبه شده است.

قدرت قراردادی با مصرف ماهانه (کیلووات‌ساعت) فرق دارد: مصرف نشان می‌دهد در طول دوره چقدر انرژی گرفته‌اید، اما قدرت قراردادی نشان می‌دهد در هر لحظه حداکثر چقدر می‌توانید بکشید. یک خانه ممکن است مصرف ماهانه کمی داشته باشد ولی وقتی کولر، اتو و آب‌گرمکن برقی هم‌زمان روشن شوند، به سقف قدرت قراردادی برسد.

قدرت قراردادی در قبض برق کجاست؟

در قبض برق، عددی با عنوان «قدرت قراردادی» یا «قدرت قراردادی (کیلووات)» در بخش مشخصات اشتراک آمده است. در اپلیکیشن «برق من» هم در جزئیات هر اشتراک دیده می‌شود. برای مشترکین معمولی، این عدد به آمپر انشعاب (مثلا تک‌فاز ۲۵ آمپر یا سه‌فاز ۳۲ آمپر) وابسته است.

قدرت قراردادی چطور محاسبه می‌شود؟

به‌طور تقریبی، توان هر انشعاب از ولتاژ و آمپر آن به دست می‌آید:

• تک‌فاز: توان ≈ ۲۲۰ ولت × آمپر انشعاب
• سه‌فاز: توان ≈ ۱٫۷۳ × ۳۸۰ ولت × آمپر انشعاب

عدد دقیقی که در قرارداد ثبت می‌شود را شرکت توزیع بر اساس جداول خودش تعیین می‌کند؛ بنابراین برای تصمیم‌گیری، عدد چاپ‌شده روی قبض را مبنا قرار دهید. برای پروژه‌های جدید هم قدرت مورد نیاز را باید از روی فهرست بارها و ضریب هم‌زمانی محاسبه کرد، نه از جمع ساده توان دستگاه‌ها.

قدرت قراردادی و دیماند چه فرقی دارند؟

برای مشترکین بزرگ که کنتور دیماندی دارند، قدرت قراردادی همان «دیماند» است و کنتور، بیشترین توان مصرفی در هر بازه را ثبت می‌کند. اگر این عدد از قدرت قراردادی بیشتر شود، «تجاوز از دیماند» ثبت و جریمه محاسبه می‌شود. جزئیات این موضوع را در مقاله دیماند برق چیست توضیح داده‌ایم.

طبق آیین‌نامه تکمیلی تعرفه‌های برق، انشعاب‌های با قدرت بیش از ۳۰ کیلووات دیماندی محسوب می‌شوند و برای قدرت‌های بالاتر از ۲۵۰ کیلووات، معمولا انشعاب فشار متوسط و پست اختصاصی لازم است. مسیر کامل آن را در مراحل اخذ انشعاب برق آورده‌ایم.

چه زمانی باید قدرت قراردادی را افزایش داد؟

• فیوز یا کلید اصلی کنتور در ساعات پرمصرف مکررا قطع می‌کند.
• می‌خواهید وسایل پرمصرف جدید مثل کولر گازی، آسانسور، پمپ یا دستگاه صنعتی نصب کنید.
• کاربری ملک عوض شده؛ مثلا مسکونی به تجاری یا کارگاه.
• در مشترکین دیماندی، چند ماه پشت سر هم تجاوز از دیماند ثبت شده است.

مراحل افزایش قدرت قراردادی برق

1. ثبت درخواست در اپلیکیشن برق من، سامانه خدمات مشترکین یا حضوری در امور برق منطقه، با شماره اشتراک و مدارک مالکیت.
2. بازدید کارشناس برای بررسی ظرفیت شبکه محل، کابل انشعاب و تابلو کنتور.
3. اعلام هزینه بر اساس تفاوت قدرت جدید و قبلی و تعرفه‌های همان سال، و پرداخت آن.
4. اجرای تغییرات؛ بسته به میزان افزایش، ممکن است فقط کلید یا کنتور عوض شود، یا کابل انشعاب و حتی شبکه محل تقویت شود.
5. اصلاح قرارداد و ثبت قدرت جدید روی قبض‌های بعدی.

اگر افزایش قدرت باعث عبور از مرز ۳۰ کیلووات شود، اشتراک دیماندی می‌شود و کنتور دیماندی نصب می‌شود. برای قدرت‌های بزرگ‌تر، ممکن است شرکت توزیع احداث پست اختصاصی یا کابل‌کشی فشار متوسط را شرط کند.

هزینه افزایش قدرت قراردادی

هزینه به سه چیز بستگی دارد: مقدار افزایش (کیلووات)، نوع انشعاب (فشار ضعیف یا متوسط) و منطقه. هزینه هر کیلووات هر سال در تعرفه‌های انشعاب اعلام می‌شود و اگر به کار اجرایی مثل تعویض کابل یا تقویت شبکه نیاز باشد، هزینه آن هم اضافه می‌شود. جدول هزینه‌های امسال را در مقاله هزینه انشعاب برق ۱۴۰۵ ببینید.

نقش پیمانکار برق در افزایش قدرت

برای یک آپارتمان، افزایش آمپر معمولا کار ساده‌ای است و مستقیما با شرکت توزیع انجام می‌شود. اما برای مجتمع‌ها، کارگاه‌ها و کارخانه‌ها که افزایش قدرت به پست، ترانس یا کابل فشار متوسط می‌رسد، یک پیمانکار برق رتبه‌دار می‌تواند محاسبه دقیق بار، پیگیری پرونده و اجرای کامل کار را یک‌جا انجام دهد.

سوالات متداول

آیا می‌توان قدرت قراردادی را کاهش داد؟

بله. اگر مصرف واقعی به‌طور پایدار کمتر از قدرت قراردادی باشد، می‌توان درخواست کاهش داد، اما معمولا هزینه انشعاب پرداخت‌شده برگشت داده نمی‌شود. شرایط آن را از شرکت توزیع منطقه بپرسید.

افزایش قدرت قراردادی چقدر طول می‌کشد؟

اگر فقط تعویض کلید یا کنتور لازم باشد، معمولا چند روز تا چند هفته. اگر شبکه محل باید تقویت شود یا پست اختصاصی لازم باشد، زمان به حجم کار اجرایی بستگی دارد.

قدرت قراردادی بیشتر، قبض را گران‌تر می‌کند؟

برای مشترکین معمولی، قبض اصلی بر اساس مصرف است. در مشترکین دیماندی، هزینه دیماند بر اساس قدرت قراردادی محاسبه می‌شود؛ بنابراین قدرت قراردادی بیش از نیاز، هزینه ماهانه را بالا می‌برد.

برای محاسبه قدرت مورد نیاز پروژه یا پیگیری افزایش دیماند، با کارشناسان پی دژ ماوی تماس بگیرید.